على زمانى قمشه اى
416
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
مبناى تغيير فوق است . با اين جابجايى ، دربارهء موضع اندرگاه رويكرد دوگانهاى در ميان زردشتيان و بعضى نويسندگان اسلامى پديد آمد . درحالىكه عدهاى همچنان اين روزها را در پايان آبان قرار مىدادند ، عدهاى ديگر جايگاه آن را در موضع جديد و در پايان اسفند مىدانستند . كوشيار بن لبان نيز موضع پنجه را در پايان اسفند دانسته است . امروزه ، زردشتيان ايران و هند گاهشمارى يزدگردى را به كار مىبرند ، امّا گاهشمارى مورد استفادهء آنان با اركان گاهشمارى قديمى يزدگردى تفاوتهاى اساسى دارد . اين تفاوتها ، در حدود 350 سال پيش ، باعث بروز اختلاف ميان گاهشمارى يزدگردى مورد استفادهء زردشتيان ايران با زردشتيان هند شد . اين اختلاف در 1005 يزدگردى / 1635 ميلادى ، با توجه يكى از موبدان زردشتى مقيم ايران به اختلاف يكماهه بين گاهشمارى يزدگردى زردشتيان ايران با زردشتيان هند بروز كرد و علت آن كبيسهء يكماههاى بود كه در قرن يازدهم يا دوازدهم ميلادى ، در گاهشمارى يزدگردى در هند اعمال شده بود . بحثهاى بسيارى بين اين دو گروه در تأييد يا رد كبيسهء اعمالشده صورت گرفت و در نهايت ، گروهى كه وجود كبيسه در گاهشمارى يزدگردى را رد مىكردند ، خود را « قديمى » ناميدند و از گاهشمارى بدون كبيسه استفاده كردند و عدهاى كه اعمال كبيسه را منافى اعمال مذهبى خويش نمىدانستند و از اجراى آن حمايت مىكردند ، خود را « شاهنشاهى » ناميدند و از گاهشمارى كبيسه شده استفاده كردند . اين اختلاف يكماهه در بسيارى از اسناد تاريخدار متعلق به گاهشمارى يزدگردى پس از اين زمان انعكاس يافته است . بررسى تقويمهايى كه زردشتيان ايران طى چند دههء گذشته هرساله منتشر